RENTIP İHSANİYE TIP MERKEZİ, BURSA


       İHSANİYE TIP MERKEZİ
  RENTIP İHSANİYE TIP MERKEZİ, BURSA
 
RENTIP İHSANİYE TIP MERKEZİ, BURSA RENTIP İHSANİYE TIP MERKEZİ, BURSA
 
 
Ana Sayfa ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI
 
 
ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI
     
 
ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI-RENTIP İHSANİYE TIP MERKEZİ, BURSA


UZM. DR. NURAY DİNÇER
 

UZM. DR. NURAY DİNÇER

  • Çocuk Hastalıkları Uzmanı

UZM. DR. SERPİL YILMAZ
 

UZM. DR. SERPİL YILMAZ

  • Çocuk Hastalıkları Uzmanı


ATEŞLİ HAVALE
 
Çocukluk çağının en sık karşılaşılan havale çeşididir. 9 ay ve 5 yaş arasındaki çocuklarda daha sık görülür, bu yaşların dışında görülmesi çok nadirdir. Küçük çocukların yaklaşık %3-4'üne varan sıklıkta görülür. Ailevi olarak yatkınlık gösterir.

Basit bir ateşli havale vücut sıcaklığının hızla 39 c ve üzerine çıkmasıyla görülür. Nöbetler genellikle iki taraflı kasılma ve gevşemelerle seyreder. Genellikle birkaç saniyeden 10 dakikaya kadar sürebilir. Ama 15 dakikayı geçen, aynı gün içinde tekrar eden, tek taraflı nöbetlerin olduğu veya nöbet sonrasında tek taraflı güç kaybı gibi bulguların olduğu haller atipik olarak tanımlanır ve daha ayrıntılı inceleme gerektirir.

Nöbet geçirenlerden ailede epilepsi öyküsü olan, atipik özellikler taşıyanlarda, nörolojik gelişiminde gerilik veya daha önceden nörolojik hastalığı olanlarda epilepsi riski normal kişilere göre daha fazladır.

Ateşli havale sırasında ev ortamında yapılabilecekler çok fazla değildir. En önemlisi etrafında ona zarar verebilecek cisimler varsa uzaklaştırmak, kafasına ve vücudun diğer yerlerine darbe almaması için yumuşak bir zemin sağlamak, evde makattan uygulanabilen havale ilacı varsa uygulamaktır. Havale sırasında kol ve bacaklarını tutmak yanlış bir uygulamadır çünkü istemsiz olan bu hareketlere karşı koyucu kuvvetler uygularsanız kırıklara neden olabilirsiniz. Ateşli havalenin arkasından mutlaka çocuk hekimine veya en yakın hastaneye gidilmeli ve ateşin nedeni bulunarak, gerekli tetkikler de yapılarak uygun tedavinin başlanması gerekmektedir. İlk 24 saat içinde havalenin tekrar etme ihtimali nedeniyle genellikle 24 saatlik gözlem uygulanmaktadır. Bu gözlem sırasında tedavi başlanır ve ateş yakın takip edilerek ateş düşürücüler gerektiği zaman ve sıklıkta verilir. Tekrar eden ateşli hastalarda ailenin uyumsuzluğu veya paniği hissedilirse hekim tarafından bazı ilaçlar başlanabilir. Bir kez bile ateşli havale geçiren ve özellikle ebeveynleri panik olan çocukların evinde makattan uygulanabilecek, yüksek ateşte havale geçirmesini engelleyebilen veya nöbet sırasında nöbeti durdurabilen ilaçlar bulundurulması önerilir.
0-3 YAŞ ARASI
ÇOCUKLARIN GELİŞİMİ
 

0-3 AY

Kişisel ve sosyal gelişim

  • Sizin koku ve teninizi bebeğinizin hissetmesini sağlayın. Böylece bebeğiniz kendini güvende hissedecek ve huzurlu olacaktır. Güven kazanması için her ağladığında yanında bulunun, elinizle ona dokunarak , yaklaşarak , konuşarak yanında olduğunuzu hissettirebilirsiniz.
  • Bebeğinizle konuşurken sesinizin tek düze ve monoton olmamasına ve gerekli tonlamaları iyi kullanmaya çalışınız.
  • Bol bol emziriniz. doktorunuz aksini önermediği sürece 6 ay sadece anne sütü veriniz.
  • Beslemeleri, uykuyu düzenli bir hale getirerek bebeğinize erken olarak biyoritm kazandırabilirsiniz.
  • Bebeğinizi dolaştırırken yüzü dışa gelecek şekilde tutunuz ki etraftaki herşeyi rahatça görebilsin.
  • Ilık bir suyla biraz doldurulmuş bir bebek küvetinde , kafası hariç suyun içinde kalacak şekilde günlük olarak banyo yaptırmak onu rahatlatacaktır. Bu arada el ve ayaklarını çırpmasını sağlayarak oyun oynayabilirsiniz.
  • Bebeğinizle bol bol konuşun ve ona gülümseyin.


Zihinsel ve dil gelişimi

  • Bebeğiniz yatarken seyredebileceği hareketli oyuncaklar, şekiller asın.
  • Bebeğinizin 2 aydan sonra 'agu' gibi sesleri çıkartıp çıkarmadığına dikkat edin, onun çıkardığı sesleri siz de taklit edin ve konuşun.
  • Bebeğinize yumuşak tonla şarkılar veya ninniler söyleyin. Yorucu ve yüksek sesli olmayan müziklerden dinletin.

Hareket gelişimi

  • Bebeğiniz yüzükoyun konulduğunda kendini boğulmaktan kurtarabilir,başını yana çevirebilir, 2 aydan sonra da başını kaldırabilir. Fakat uykuda yüzükoyun pozisyonda asla yatırmıyoruz, çünkü göğüs ve kalbe bası nedeniyle ani bebek ölümleri bildirilmiştir.
  • El ve ayaklarına dokununca çekmek isteyebilir.

0-6 AY

Kişisel ve sosyal gelişim

  • Bebeğinize sık sık dokunun, okşayın.
  • 3 aylıkken ellerini seyretmeye ve el hareketlerini gözlemlemeye başlarlar. Bunu yapmıyorsa bileklerine sesli veya renkli bilezikler takarak farkına varmasını sağlayabilirsiniz.
  • Aynalı , yumuşak , hafif oyuncaklarla oynatın.

Zihinsel ve dil gelişimi

  • Üzerinde sarkan oyuncakların, sesli cisim ve hayvancıkların bulunduğu oyun minderlerine sırt üstü yatırıp o cisimlere dokunarak , çekerek oyun oynamasını sağlayın.
  • 5. aydan sonra artık cisimleri daha iyi tutabileceği için tutmaya uygun oyuncaklar alın.
  • Bebeğinizin her iki kulağının arkasından değişik sesler çıkartıp sese yönelmesini bekleyin. sesli ve renkli cisimleri elinizle dolaştırıp takip etmesini, dokunmasını sağlayın.
  • Bebeğiniz destekli oturmaya başladıktan sonra önüne yastık konulup yastığın üzerine de oyuncaklarından koyun, oynamasını sağlayın.

Hareket gelişimi

  • Bebek masajları yapın.
  • 5. aydan sonra destekli oturtmaya başlayın. Önüne oyuncak koymayı ihmal etmeyin ve yanından ayrılmayın.
  • Gün içinde kısa sürelerle yüzükoyun yerde durmasını sağlayın , karşısına sevdiği bir oyuncağı koyun ve siz de karşısına uzanarak ona bakın ve konuşun.

0-12 AY

Kişisel ve sosyal gelişim

  • Bebeğiniz henüz cisimlerin isimlerinin söyleyemeyeceği için istediklerin parmağını uzatarak gösterir. Siz o cismi eline verirken mutlaka cismin ismini mutlaka söyleyin.
  • El çırpma oyunu oynayın. İlk zamanlarda alıştırmak için elinizle destekleyerek alkış yaptırın.
    Ee- cee oyunu oynayın.
  • Bay- bay yapmayı öğretin. Yere düşürülen oyuncakları kızmadan ve nesnelerin isimlerini söyleyerek ona tekrar verin. Çıkan sesten hoşlandığı ve sizinle oyun oynadığını düşündüğü için büyük ihtimalle tekrar atacaktır. Oynamaya devam edin, gülün, eğlenin. Oyuncağı hemen vermeden, onun nerede olduğunu farketmesini sağlayın.
  • Biberonunu destekleyerek tutmasını ve ondan bir şeyler içmesini sağlayın, daha sonra desteğe ihtiyacı olmadan kendisi becerebilecektir.
  • Otururken ve sizin yanınızdayken eliyle kavrayıp dişlerini kaşıyabileceği salatalık, havuç gibi gıdalardan verin.
  • Etraftan farklı uyaranlar alması için dışarıya çıkarın, çocukları seyrettirin, oynatın.
  • Artık her şeyi kavrayabileceği ve ağzına götüreceği düşünülerek etrafında tehlikeli ve küçük cisimler bulundurmayın.
  • Her zaman çocuğunuza ismiyle seslenin.
  • Emeklemeye başlayınca bazen siz de onunla birlikte emekleyin, çok hoşuna gidecektir.
  • Yaptığı ve becerdiği şeyleri alkışlayın, "aferin" deyin. Yapmak isteyip yapamadıklarına yardım edin ve "başarabilirsin, yapabilirsin" deyin.

Zihinsel ve dil gelişimi

  • İki elini ayrı ayrı kullanabilir. Sekiz aylıkken iki elinde de aynı anda cisimleri tutabilir. Dokuz aylıkken bir elinden diğerine cisimleri geçirebilir, baş ve işaret parmağıyla eşyaları tutabilir.
  • Tek hecelerin tekrarlarını söyleyebilir ("de-de, ba-ba" gibi). 10 aylıkken bazı sesleri anlamlı olarak söylemeye başlar.
  • Sesleri taklit eder. Oyuncak ve hayvan seslerini görsel olarak da gösterip taklit edin. Etrafınızda kedi, köpek, kuş gibi hayvanları gördüğünüzde mutlaka farketmesini sağlayın ve sesleri taklit edin.
  • Resimli kitaplara bakarak resimlerdekilerin isimlerini söyleyin.
  • Oyuncakları arkanızda veya bir yere gizleyerek sesini çıkartıp nerede olduğunu bulmaya çalışın. Bulduğu zaman "aferin" deyin, sarılın, alkış yapın.
  • Hafif ve zararsız kapların içine oyuncakları koyma boşaltma oyunu oynayın.
  • İç içe geçen ve ters yerleştirildiğinde de kule olan oyuncaklarla oyun oynayın.
  • Ortasında çubuk olan ve halkaların çubuğa geçirildiği oyuncaklarla oynayın.
  • Düğmesine basarak ses çıkartan kitap veya oyuncaklardan alıp siz gösterin, sizin gibi parmağını kullanmasını sağlayın.
  • Bir yaş civarında basit komutları anlayabilir. Onunla konuşurken her zaman düzgün cümleler kullanın.

Hareket gelişimi

  • Bebekler 6 ayı dolduktan sonra kısa süreli olarak desteksiz oturmaya başlar. Kendi başına tam oturması 7-8 ayı bulabilir. Mama sandalyesinde oturtulmaya 6. aydan sonra başlanabilir ama oturması daha iyi bir hale gelince yani 7. aydan sonra daha başarılı olunabilmektedir.
  • Yedinci aydan sonra yüzükoyun yere koyup sevdiği bir cisme ulaşması için poposundan hafif destekle uzanmasını ve sürünmesini, emekleme hareketlerinin başlangıcını sağlayın.
  • Dokuz ay civarında kanepelerin kenarlarına tutunarak kalkabilir, sıralayabilir.
  • Bir yaş civarında yürüme başlayabilir.

1-3 AY

Kişisel ve sosyal gelişim

  • Okuduğunuz kitapları tiyatro canlandırmasına dönüştürün.
  • Müzikli oyunlar, çocuk şarkıları, tekerlemeler öğretin.
  • Birlikte müzik eşliğinde dans edin.
  • Oyuncak bebeklerle evcilik oynayın. Bebeklerine oyuncak malzemelerle su iirtme, biberon verme, çatla ve kaşıkla mama yedirme, altlarını bağlama, kıyafet değiştirme yaparak günlük yaşamı taklit edin.
  • Evdeki basit malzemelerden oyun ve oyuncaklar türetin.
  • Çevresindeki nesnelerle kısa-uzun, soğuk-sıcak, büyük-küçük, alt-üst, abla-abi gibi kavramları öğretin.
  • Kaşık çatal kullanma, diş fırçalama, elini yüzünü yıkama ve kurulamayı öğretin.
  • Dağıttığı oyuncakları ve daha sonra da yatağını toplamayı öğretin.
  • Televizyonda eğitici çocuk programlarını kısa süreli ve sınır koyarak seyrettirebilirsiniz. Televizyon seyrederken yanında oturup bazı kelimeleri tekrar edip onun eğlendiği ve tepki verdiği şeylere siz de benze tepkiler verin. Şiddet içeren çizgi filmleri kesinlikle seyrettirmeyin.
  • İki yaşı dolduktan sonra tuvalet eğitimine başlayın. Çok tepkili davranıyorsa,2 yaş sendromunu düşünüp ısrar etmeden unutturup tekrar denemeler yapın.
  • 2 yaş sendromu nedeniyle 18 aylıktan sonra çocuklarınız her istediklerini yaptırmak için ağlayacak, kafasını bir yerlere vuracak, saçını yolacaktır. Burada en önemli konu yapma deyince o hareketi daha çok yapacaklarını bilmenizdir. yani siz yapma dedikçe o daha çok pekiştirilen bir davranış olacak ve zaafınız olduğu çözecek, bunu sonuna kadar kullanmaya çalışacaktır. Bu durumlarda o hareketi yaparken yanından umursamaz bir şekilde geçip kendi işinize devam etmenizdir. İstediklerini bu yolla elde edemeyeceğini kısa sürede anlayıp vazgeçecektir.

Zihinsel ve dil gelişimi

  • Nesneleri kutu içine doldur- boşalt oyunu oynayın.
  • Legolar ile kule ve çeşitli objeler yapın, takıp çıkartarak oynamasını sağlayın.
  • İki yaşındaki bir çocuk burnun, gözünü, ağzını, kulaklarını gösterebilir. bebeklerinde ve kendinizde bunları göstermesini isteyin.
  • Masada oturarak kendi kalemlerle karalamalar yapın. ne resmi yaptığını sorun. Bir pano oluşturup yaptıklarını oraya asın. Yaptığı resim ve karlamalr için onu takdir edin.
  • Resimli kitapları okuyun, resimleri gösterin, resim üzerinde anlatımlar yapın.
  • Resimlere bakıp "ağaç nerede, köpek nerede, hangisi kuş" diye sorun.
  • Kızlar için evcilik oyunları, erkekler için tamirat oyunları oynayın. Rol alabilecekleri oyunlar kurun. Mesela kuaförcülük, doktorculuk, aşçılık oyunları kurun, rolleri paylaşın.
  • Üçgen, kare, daire gibi şekillerin yerleştirildiği oyuncaklardan alın ve yerleştirmeyi öğretin.
  • İpe boncuk, makarna, makara dizerek ve boyayarak kolyeler yapın.
  • Eşyaların altı, üstü, önü, arkasının neresi olduğunu öğretin. Dokunduğunuz eşyaları sert, yumuşak, pütürlü, büyük, küçük gibi tanımlayın.
  • Sayıları ve renkleri ilgisi doğrultusunda öğretmeye çalışın. "Beyaz araba, yeşil ağaç, kırmızı toka " gibi.

Hareket gelişimi

  • Yürümeye başladığında itebileceği, çekebileceği ipli veya saplı, tekerlekli oyuncaklar alın.
  • Yerdeki oyuncaklarını uzanarak almasını sağlayın.
  • Topa ayakla vurmayı ve elle size odaklanarak atmasını öğretin.
  • Kaçma ve kovalamaca oyunları oynayın.
  • Sandalye ve koltuklara çıkmasını öğretin. Kendi boyuna uygun çocuk sandalye ve masalarında aktiviteler yapın.
  • Oyun parkına götürün.
  • Merdiven inip çıkmayı öğretin. Salıncak ve kaydırağa, bisiklete izin verin ama çocuklar için güvenli olmasına dikkat edin.
  • Top ile sıraladığınız cisimleri devirmece oynayın.
  • Zıplama ve sıçramalar yaptırın.