RENTIP İHSANİYE TIP MERKEZİ, BURSA

RENTIP İHSANİYE TIP MERKEZİ, BURSA

 


       İHSANİYE TIP MERKEZİ
  RENTIP İHSANİYE TIP MERKEZİ, BURSA
 
RENTIP İHSANİYE TIP MERKEZİ, BURSA RENTIP İHSANİYE TIP MERKEZİ, BURSA
 
 
Ana Sayfa Hastalıklar ERGENLİK DÖNEMİ
 
     
 
 
ERGENLİK DÖNEMİ
   
   
 



Ülkemizde Adolesan Sağlığı ile ilgili ilk çalışmalar Prof. Dr. İhsan Doğramacı'nın Hacettepe Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı içinde Adolesan Ünitesini açması için Prof. Dr. Mithat Çoruh'u görevlendirmesi ile başlamıştır. Amerika'da Adolesan Sağlığı konusunda eğitimini tamamlayan Prof. Dr. Mithat Çoruh 1964 yılında ülkemizde ilk Adolesan Ünitesini açmıştır.

  • Ergenliğin tedavisi yoktur. İyileşmesi ise ancak zamanla ve olgunlaşma ile olur. (Winnicot)
  • Ergenlik bir sıkıntı dönemi değil,normal bir krizdir. (Erikson)
  • Ergenliğin normalliği, anormalliğidir. (Anna Freud)
  • Bugünün gençleri lüks ve gösteriş düşkünü, saygısız, başkaldıran, geveze ve obur yaratıklardır. (Sokrates-MÖ. 400)

Ergenlik Latince'gelişen' anlamını taşımaktadır. Bu dönemde fiziksel,cinsel,sosyal ve ruhsal gelişim gerçekleşmektedir. Ergenlik genellikle hızlı fiziksel değişimlerle başlar ve psikososyal olgunlaşma ile sürer. Kişi bağımsızlığını ve sosyal üretkenliğini bu dönemde kazanır. Belirli olmayan bir zamanda de ergenlik sona erer. Başlama yaşı gibi bitiş yaşı da bireye, ülkeye, sosyal çevreye göre değişim gösterir.

Adolesan dönem zor geçen bir dönem olup, bir çok adolesan bu güçlüklerle baş edebilir. Ancak adolesanların bir kısmı bu dönemin zorlukları ile baş edememektedirler. Bu nedenle adolesanın psikososyal gelişiminin bilinmesi ve değerlendirilmesi karşılaştığı sorunların tanımlanması ve çözüm önerisi oluşturulması açısından önemlidir. Her adolesan için aynı şekilde bir adolesan psikososyal gelişimi tanımlamak mümkün değildir. Adolesanlar homojen bir grup olmayıp, biyolojik ve duygusal olarak çok farklılıklar göstermektedirler.

Adolesan dönem üçe ayrılmaktadır.

  1. Erken adolesan dönem (10-13 yaş)
  2. Orta adolesan dönem (14-16 yaş)
  3. Geç adolesan dönem (17-19 yaş)

ERKEN ADÖLESAN DÖNEM 10-13 YAŞ
Erken adolesan dönemde pubertenin başlaması ile oluşan fiziksel değişimler ve bu değişimlerle birlikte psikososyal değişimler gözlenmektedir. Adolesan bu dönemde temel olarak fiziksel değişimleri özümsemeye ve bağımsızlık için mücadele etmeye çalışır. Puberte ile birlikte, kızlarda erkeklere göre psikososyal ve duygusal değişimler bir iki yıl önce ortaya çıkar. Yaşanan değişimler şöyle sıralanabilir.

  • BAĞIMSIZLIK BAĞIMLILIK MÜCADELESİ
    - Erken adolesan dönem, aileye olan bağımlılığın bağımsızlık davranışı şeklinde değiştirilmesi çabalarının başlangıcıdır.
    - Ailenin aktiviteleri ile daha az ilgilenir ve ailenin eleştiri ya da tavsiyelerine uymada isteksizlik gösterir.
    - Başka bir desteğe sahip olmadan aileden ayrılma ortamı oluşturmaya çalışır ve bu da aile içinde bazı sorunlara yol açabilir.
    - Duygusal dalgalanmalar yaşar.
    - Kendini ifade etme yeteneğinde artış olur.
    - Aile dışında yeni insanlar arar.
  • BEDEN İMAJI ALGISI
    Hızlı büyüme ile vücudunda olan değişimleri kafasına takar ve normal olup olmadığını sorgular.
    - Kendisini sorgular.
    - Dış görünüşü ve çekiciliği konusunda emin olmaz.
    - Sıklıkla kendi bedenini başkaları ile karşılaştırır.
    - Cinsel anatomi ve fizyoloji ile ilgilenir. Menstrüasyon ya da ejakulasyon, mastürbasyon, meme ya da penis büyüklüğü hakkında endişe eder.
  • AKRAN GRUP İLİŞKİSİ
    Aileden uzaklaştıkça arkadaşların yanında kendini daha iyi hissetmeye başlar.
    - Yalnızca aynı cinsiyetten arkadaş edinir.
    - Arkadaşlarına karşı çok fazla duygusal ve hassastır. Aynı zamanda homoseksüel olma korkusu yaşar ve ilişkileri konusunda kaygı duyar.
    - Bazen karşı cinsiyetten arkadaşlıklar da kurabilir.
  • KİŞİLİK GELİŞİMİ
    Fiziksel büyümenin hızlı olması ile kognifif özelliklerde de gelişme gözlenir. Bu dönemde, adolesan gelecek için hazırlanmakta ve başarılı olması beklenmektedir.
    - Soyutluk kavramını anlar.
    - Sıklıkla hayal kurar. (yalnız başına hayal kurulması sağlıklı olmamakla beraber; hayal kurmanın ifade etme, problemleri çözme, yaşamın farklı yönlerini yaratma gibi yararlar sağladığı bilinmektedir)
    - Gerçekçi olmayan ideallere sahiptir.
    - Otoriteyi sorgular. Ailesi ya da öğretmeninin dayanma derecesini test eder.
    - Daha fazla özel bir yaşama sahip olmak ister. Bu dönemde günlük tutma çoğunlukla çok önemlidir.
    - Cinsel istekleri ortaya çıkar. Açık saçık konuşur ve şakalar yapar.
    - Kendi değer yargılarını geliştirir.
    - Kendi isteklerini kontrol edemez. (Bu da risk alma davranışlarına yol açabilir)
    - Bulunduğu durumu abartır. Kendini çok yalnız hissedebilir ve problemlerinin çok büyük olduğunu düşünür.

ORTA ADOLESAN DÖNEM 14-16 YAŞ
Orta adolesan dönemde daha yoğun duygular vardır. Büyük bir amaç belirlenir ve akranların etkisi önemlidir. Aileler ile olan çatışmalar daha fazladır ve arkadaşları çok daha önemlidir. Bir çok pubertal değişim sonuçlanmıştır, değişimlerini daha az sorgulamaktadır. Bedenini kabul etmiştir ve rahatlar. Bedenine daha fazla vakit ayırır ve çekici görünmek için çok fazla çaba sarfeder.Akranların etkisi çok kuvvetlidir.

  • Kendi kültürel yapısı içinde yoğun bağlanmalar yaşar.
  • Arkadaşların değerleri, giysileri ile uyum içinde olmaya çalışır. Arkadaşları ile ortak şifreler oluşturur ve aileden uzaklaşma olur.
  • Duygusal beraberlikleri artar. Flörtü olur ve cinsel deneyim yaşayabilir.
  • Klüp, takım, çete gibi farklı gruplara girer.
  • Soyut kavramlarda gelişme olur, yeni bir kişilik geliştirir.
  • Kendi amaç ve duygularında açıklık gelişir, başkalarının duygularını değerlendirme becerisi gelişir.
  • Entellektüel kapasitede artma olur ve yaratıcılık başlar.
  • Daha az idealistik beklentiler olur.
  • Riskli davranışları yapmaya eğilimi verdır. Ölümsüz olduğuna inanır ve ispatlamaya çalışır

GEÇ ADÖLESAN DÖNEM 17-19 YAŞ
Geç adolesan dönem kişiliğin mücadele edinilen ve ayrılık dönemidir. Eğer erken ve orta adolesanda destekleyici bir aile ve arkadaş grubunda bulunduysa bu dönemi de başarı ile geçirecek ve erişkin dönem için sorumluluklarını üstelenebilecektir. Bu dönemde sakinleşme ve tekrar aileye bağlanma vardır. Aile ile olan ilişkiler değişmiş, ailenin önemi ve değeri daha fazla anlaşılmıştır. Ailenin önerileri tekrar kabul edilmeye başlar. Ancak bu dönemde bazı adolesanlar erişkin sorumluluklarını üstlenemezler; aile ya da arkadaşlara bağımlı kalmak isteyebilirler.

  • Kendine yetmeyi erteler.
  • Kelimeleri daha iyi kullanır ve kendini daha iyi ifade eder.
  • Daha tutarlı ilgilere sahiptir.
  • Tek başına karar verebilir.
  • Büyüme ve gelişme tamamlanmıştır. Anormallik olmadığı sürece beden imajı algısında sorun olmamaktadır. Akranlarla ilişkiler daha az önemlidir, kendi değer ve düşünceleri vardır. Arkadaş olduğu bir kişi ile daha uzun zaman geçirir. Tek kişi ile yaşanan bu ilişkide daha fazla paylaşım, deneyim kazanma ve ifade edebilme yer alır. Genellikle duygusal bir beraberlik akranlarla olan iletişime tercih edilir.
  • Gerçekçi düşünce gelişir.
  • Sınır koyabilirve uzlaşma becerilerini geliştirir.
  • Amaçlarına ulaşmıştır ve ekonomik olarak bağımsızlık sürecine başlar.
  • Dini, manevi ve cinsel değerlerini tekrar süzgeçten geçirir.

ADOLESAN DÖNEMDE SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR

  • BOY KISALIKLARI
    Adolesan ünitesinde her genç boy ve kilo ölçümleri ile değerlendirilmelidir. Takvim yaşının yanında, boy yaşı ve kemik yaşının belirlenip; Tanner sınıflandırılmasının tespiti ve büyüme hızı ile beraber değerlendirilmesi gerekmektedir.
  • KİLO FAZLALIĞI
    Obesite son yıllarda gençlerde %10 nun üzerinde görülmeye başlamıştır. Yeme alışkanlıklarının değişimi ve adolesan dönemde hızlı kilo alma yaklaşık 2-3 yılda erişkin kilosunun %50 sini kazanmayı sağlar. Cinsiyete göre vücut şeklinin değişimi kızlarda erkeklere göre bir buçuk kat yağlanma fazlalığı, erkeklerde ise kızlara göre iki kat adele dokusunun artışı bu konu üzerinde durmayı gerektirmektedir. Kilo fazlalığını vücut kitle indeksinin yanında, ideal vücut ağırlık oranı ile belirlenmesi önemlidir. Gençlerin diyetle, egzersizle ve psikolojik olarak desteklenmesi tedavide yapılması gereken basamaklardır.
  • YEME BOZUKLUKLARI
    Anoreksiya Nervosa ve Bulimya Nervosa sıklığı her geçen gün artmaktadır. Yeme bozuklukları adolesan döneme ait bozukluklardır ve gençlerdeki kilo oynamaları, halsizlik, adet düzensizlikleri ve çeşitli psikolojik yakınma beraberliğinde düşünülmelidir.Oburluk, akşam yeme sendromu ve nonspesifik yeme bozuklukları düşünülmesi gereken diğer durumlardır.
  • AKNE
    Gençlerin görüntüsü kendileri açısından bu dönemde en önemli konudur. Akne sağlık kuruluşlarına başvuruda en sık karşılaşılan şikayetlerden birisidir. Açık ve kapalı komedon safhasından sonra ortaya çıkan papüler ve püstüler dönem ve nodülokistik evrede artık tedavi sonrası iz kalma olasılığı çok yüksektir.
  • KILLANMA FAZLALIKLARI
    Kız adolesanlarda kıllanma fazlalıklarının sebebi mutlaka ortaya çıkarılmalıdır. Sadece genetik ve çevresel faktörler buna neden olabildiği gibi over ve adrenal nedenli problemlerde hormon fazlalığı nedeni ile buna neden olabilmektedir. Gençlerin kıllanma fazlalık oranları sınıflandırılmalı ve gerektiğinde Endokrinoloji bölümüne hastalar danışılmalıdır. Kıllanma fazlalıklarının psikolojik problemlere yol açabileceği düşünülerek gençlere bu konu hakkında her türlü bilgi verilmeli ve tedavileri dermatoloji kliniklerinin yardımı alınarak yapılmalıdır.
  • MEME PROBLEMLERİ
    Kızlarda en sık karşılaşılan meme problemleri fibroadenomlar ile fibrokistlerdir. Gençlere mutlaka meme muayene yöntemi öğretilmelidir. Adolesan dönem meme kanserinin rastlanılması için uzak bir dönemdir. Adolesan dönemde kızlerı en fazla meşgul eden problemler meme asimetrisi, meme küçüklüğü, meme büyüklüğü, meme başının ve dokusunun fazlalığı veya yokluğu, memede ağrı, memede kitle ve meme başı akıntılarıdır.
    Erkek adolesanlarde ise en sık karşılaşılan meme problemi meme dokusunun büyüklüğü olan jinekomastidir. Üreme hormonlarının etkisi ile geçici olan meme büyüklüğü %10 kadar gençte erişkin hayatta da devam edecek şekilde kalıcı olabilmektedir. Jinekomastinin kullanılan ilaç veya geçirilen hastalıklara bağlı olarak gelişip gelişmediği değerlendirilmelidir.
  • KIZLARDA JİNEKOLOJİK SORUNLAR
    Kızlarda en sık karşılaşılan jinekolojik problemler menstrual problemlerdir. Adet olamama, adet kanamasının uzun sürmesi, ağrılı adet, adet öncesinde ruhsal ve bedensel olarak kendini iyi hissetmemek, vajinal akıntı ve adet düsensizlikleri, kilo alma, akne, kıllanma fazlalığı ile ortaya çıkan polikistik over sendromu bunlar arasındadır. Yirmili yaşlardan önce olan evlilikler ve gebelikler yakından izlenmelidir. Güvensiz cinsel ilişki sonrası gelişen pelvik inflamatuar hastalıklar ve komplikasyonları karın ağrısı nedeni ile gelenlerde düşünülmelidir.
  • ERKEKLERDE SKROTAL SORUNLAR
    Erkek adolesanlarda en sık karşılaşılan skrotal problem varikoseldir. Bu dönemde mutlaka testis muayenesi yapılmalıdır. Gençlerin kendi testislerini muayene etmeleri öğretilmelidir Erkek adolesanlarda varikosel yanında, hidrosel, spermatosel, çıkan testis, inmemiş testis, testis torsiyonu, ve testis tümörleri atlanmaması gereken konulardır. Erkek adolesanlar testis tümörleri konusunda 15-35 yaşlarında en sık karşılaşıldığı için duyarlı olmalıdırlar. Eğer gençlerin testislerinde ağrı, şişlik, kızarıklık varsa bu konuyu geciktirmeden müracaat etmelidirler.
  • ERKEKLERDE PENİS PROBLEMLERİ
    Erkek adolesanlarda en önemli konulardan biri ufak penis "mikropenis" dir. Şişman erkek adolesanlarda mons pubisin fazla yağlı olmasından dolayı gömük penis ile karşılaşılabilmektir. Ereksiyon ve ejakülasyon problemleri de görülebilmektedir. Masturbasyon sıklığı ve güvensiz cinsel ilişki ile erkekliğin kanıtlanması zorunluluğunu hissetmeleri diğer yaşadıkları sorunlardandır.
  • CİNSELLİĞİ YAŞAMA STRESİ
    Gençlerin kendilerini homoseksüel olarak hissetmeleri ve cinsel konularda karşılaştıkları problemlere karşı baş edebilme kabiliyetlerini arttırabilmek için danışmanlık verilmelidir. Belirlenmiş cinsel kimliğin, cinsellik ve cinsel obje olarak toplumda algılandığını hissetmeleri ve bunları yaşama geçirme konusunda bilgilendirme yapılmalıdır.
  • İDRAR KAÇIRMA
    Adolesan yaş dönemlerine kadar uzayan akşamları idrarını tutamayan vakalara mesane egzersizleri, gerekli değerlendirme ile tedavi protokolleri uygulanmalıdır.

249 77 00 'ı arayarak randevu alabilir
ve ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.