Deri hepimizin bildiği gibi, bizim dış ortamla bağlantımızı sağlayan en önemli yapıdır. Yüzölçümü itibariyle ele aldığımızda vücudumuzun en büyük organıdır. Duygularımızın ifade yeridir ve ruhumuzun aynasıdır. Öyle ki neredeyse bütün cilt hastalıkları gerginlik, üzüntülü ve sıkıntılı olaylar sonrasında ortaya çıkmakta veya stresten etkilenmektedir.

Özellikle yüzümüz, sosyal bir ortama girdiğimizde ilk dikkat çeken bölge olduğu için yüzümüzde ortaya çıkan en ufak bir sivilce, leke bizi rahatsız edebilmektedir.

Bundan dolayıdır ki, ergenlik sivilceleri, özellikle dış görünüşün çok önemli olarak algılandığı ergenlik çağında, oldukça önemli psikolojik sıkıntılara yol açmaktadır. Gençlerin toplumdan uzaklaşmasına, kendilerine olan güvenlerinin azalmasına sebep olabilmektedir.

Ergenlik sivilcelerinin oluşma sebebi nedir?
Akne vulgaris, yani ergenlik sivilceleri, derideki yağ bezlerinin kronik, iltihaplı bir hastalığıdır. Genellikle yüzde olmak üzere, göğüs, omuzlar, sırt ve hatta kalçada da ortaya çıkabilen içi yağla dolu siyah veya beyaz renkte kabarıklıklar, kızarıklıklar, içi iltihap dolu sivilceler veya daha ileri formdaysa deri altında bezelye büyüklüğünde, kırmızı, sert kitleler halinde görülür.

Yağ bezlerinin fazla yağ salgılaması ve yağ bezi kanallarının deriye açılan kanallarının tıkanması nedeniyle ortaya çıkar. Burada Propionobacterium acnes isimli bir bakteri de olaya iştirak etmektedir. Bu mikrobun salgıladığı bazı maddeler, iltihap yapıcı hücreleri buraya çekerek ciltte tıkalı olan yağ bezlerinde şişmeye ve iltihaplanmaya yol açmaktadır. Sivilce oluşumuna ayrıca hormonlar da iştirak etmektedir. Yumurtalık, testis, böbreküstü bezleri ve tiroidden salgılanan hormonlar cildin yağ salgısına etki edip, sivilce oluşumu üzerine etki etmektedir.

Akne vulgaris, ergenlik çağının ilk belirtilerindendir. Komedon yani siyah nokta veya milium dediğimiz içi yağla dolu deri renginde kabarıklıklar 10 yaşlarında başlar, hastalık 16-18 yaşlarında en şiddetli dönemine girer ve 22-25 yaşlarında sonlanır. Neredeyse bütün ergenlik çağındakilerde görülen fizyolojik bir olaydır. Hastaların %8' inde 30' lu yaşlara kadar sürmektedir. Erkeklerde daha sık görülmektedir.

Gıdalarla ilişkisi var mıdır?
Yapılan araştırmalarda gıdalarla herhangi bir ilişkisi saptanmamıştır. Ancak ailelerin böyle bir gözlemi olduysa, bazı gıdaların sivilceleri arttırdığı düşünülüyorsa, tabii ki bu gıdaların tüketilmemesi önerilmektedir. Unutmadan söylemek gerekir ki, burada ırsiyet faktörü ve stresin yani ruhsal gerginliklerin de sivilce oluşumuna mutlak etkisi vardır.

Sivilceleri alevlendiren nedenler nelerdir?
Kozmetik ürünler: Nemlendiriciler, tonikler, kremler, pudralar, fondötenler, güneşten koruyucular, hatta saç kozmetikleri yani jöle, saç spreyi, briyantin gibi maddeler, yağ bezi kanallarını tıkayarak sivilce oluşumuna sebep olabilmektedirler. Bu yüzden yüze uygulanacak bir ürün kullanılacağı zaman ürünün üzerinde non-komedojenik ibaresinin bulunmasına dikkat edilmelidir.
Basınç maruziyeti: Sık telefon kullananlarda, ellerini sürekli çene bölgesine bastırıp, basınç uygulayanlarda, bu bölgelerde yağ bezi kanalları tahriş olur ve kanalda tıkanmaya yol açarak sivilce oluşumuna sebep olabilir. Yine dar pantolon giyenlerde, uyluklar ve kalçalarda; uzun süre aynı koltukta oturmak zorunda kalanlarda, örneğin sıcak bir havada uzun süre araba kullanmak gibi, durumlarda yine bası gören bölgelerde sivilce oluşumu gözlenebilmektedir.
Aşırı terleme de sivilce oluşumuna yol açabilmektedir.

Sivilceler bazen erişkin yaşlarda da olabilmektedir, bunun sebebi nedir?
Ergenlik döneminde hiç sivilcesi olmayan birinde 20- 30 yaşlarında birden bire sivilce çıkmaya başlaması erişkin aknesi olarak adlandırılır. Çenede, yanaklarda, adet öncesi alevlenmeler yapan, ağrılı, kırmızı şişlikler halindedir. Bu kişilerde mutlaka kan hormon, hormon bağlayıcı protein düzeyine bakılmalı ve polikistik over sendromu açısından ultrasonografi tetkiki yapılmalıdır.

Ergenlik sivilcelerinin tedavisinde neler yapılmaktadır?
Ergenlik sivilceleri her ne kadar doğal, fizyolojik bir durum olsa da; estetik açıdan rahatsız edici olması ve kalıcı izler bırakabilme ihtimali nedeniyle tedavisinin yapılması gerekmektedir.

Akne tedavisinde temizlik oldukça önemlidir; cildi kurutup, tahriş etmeyen, cilt yağ dengesini düzenleyen, alerjik olmayan uygun bir temizleyici ile cildin hergün temizlenmesi gerekmektedir.

Hafif şiddette aknesi olanlarda, yani sadece siyah nokta ve içi yağ dolu minik kabarıklıklar şeklindeyse veya buna ek olarak birkaç kırmızı kabarıklık varsa o zaman topikal tedavi yani krem tedavisi tercih ediyoruz. Bunlar benzoil peroksit, azelaik asit, retinoik asit, meyve asitleri ve lokal kullanılan antibiyotikler olabilmektedir.

Eğer iltihaplı, kırmızı, ağrılı şişlikler varsa, içi iltihap dolu sivilceler varsa, o zaman sistemik antibiyotik tedavisi yani ağızdan hap şeklinde antibiyotik tedavisi eklenmektedir.

Hormonal problem tespit ettiğimiz hastalarda buna yönelik tedaviler gündeme gelebilir.

Bir de tedaviye dirençli olgularda, daha ileri derecede sivilceleri olanlarda, iz bırakan sivilceleri olanlarda kullandığımız A vitamini türevi olan izotretinoin mevcuttur. Bu ilaç derinin yağ salgısını, akneye sebep olan Propionobacterium acnes miktarını azaltır, yağ bezi kanalının tıkanmasına engel olur, iltihaplanmayı tedavi eder.

Ancak şunu eklemek gerekir ki; sivilce tedavileri başlangıçta şikayetlerin alevlenmesine yol açarak etki etmektedir. Bunu gören hastalarımız tedavinin iyi gelmediğini düşünerek, tedaviyi yarıda bırakmaktadır. Ancak bu geçici bir olaydır, biraz sabredilirse bu olay düzelecektir.

Bazı hastalarımız sivilce sonrası oluşan iz şikayetiyle de başvurmaktadır. Lazer ve peeling tedavisi ile sivilce izleri hafifletilebilmektedir.

ERGENLİK SİVİLCELERİYLE İLGİLİ KISA BİLGİLER

Ergenlik sivilceleri tıbbi adıyla akne vulgaris neden önemli bir hastalıktır?

Ergenlik sivilceleri kimlerde görülür?

Ergenlik sivilcelerinin sebepleri nelerdir?

Ergenlik sivilceleri nasıl tedavi edilmektedir?

Sivilce tedavisi alan kişilerin bilmesi gerekenler nelerdir?

Sivilce izlerinin tedavisinde neler yapılmaktadır?