|
İdrar yolu enfeksiyonu (İYİ )toplumda
en yaygın enfeksiyonlar arasında yer
alır. Özellikle ülkemizde tanı konmadan
tedavi başlanması idrar yolu enfeksiyonunun
daha sık hem de daha şiddetli olmasına
neden olmaktadır.Bugün özellikle bayanlarda
sık görülen ve kimi hastaları doktor,
doktor gezdiren sistitlerden bahsedilecek.Ama
konuya başlamadan önce kendimize bazı
soruları yanıtlamamız gerekir böylece
konuyu daha iyi anlayabiliriz.
Mikroplara
karşı elimizdeki silahlarımız ne lerdir?
- İdrar
en önemli ve en güçlü silahımızdır.
İdrarın içindeki maddeler bakterilerin
idrar yollarına yerleşmesini ve
üremesini engeller. Bu yüzden
enfeksiyonu olan kişilere bol
miktarda su içilmesi tavsiye edilir.
Amaç idrar miktarını artırmaktır.
- Flora
(vücudumuzda devamlı bulunan ve
hastalık yapmayan bakteriler olarak
adlandırılabilir) bir diğer silahımızdır.
Örneğin bayanlarda, vajende normal
florada bulunan laktobasiller
diğer bakterilerin çoğalmasına
izin vermez. Menopoz dönemine(
östrojenin azalmasıyla) ve vaginal
enfeksiyonun varlığında bu bakteriler
azalır. Böylece idrar yolu enfeksiyonu
oluşabilir.
- Erkeklerde
prostat çinko içeren bir sıvı
salgılar buda bakterilerin çoğalmasını
azaltır.
- Mesane
(idrar kesesi) duvarını çevreleyen
özel bir protein tabakası (GAG)
bakterilerin mesaneye yapışmasını
engeller. Genetik olarak bazı
kişilerde bu protein tabakası
olmayabilir.Bu durum kronik sistitli
bayanlarda sık görülür.
Bakteriler
idrar yollarına nereden girer?
En sık giriş yeri dış idrar yollarından
(üretra) olur. Bayanların dış idrar
yolu daha kısa olduğu için (kadınlarda
4cm, erkeklerde 15-20 cm) bakterilerin
idrar kesesine ulaşmaları daha kolay
olur. Bunun sonucunda bayanlar sistit
olmaya daha yatkındır.
Sistit sebepleri
nelerdir?
Basit idrar yolu enfeksiyonunun erişkin
bir bayanda en sık üç neden; hijyen
bozukluğu, vajinal enfeksiyonlar,
cinsel birleşme.
Erişkin bir erkekte ise çoğunlukla
sebep cinsel birleşme olmaktadır.
Birkaç örnek vererek açıklayalım.
Özellikle bayanlarda tuvalet sonrası
temizliğin vajen den anal bölgeye
doğru yapılması (yukardan aşağı veya
önden arkaya) çok önemlidir. Tersi
yapılırsa anal bölgede lokalize bakteriler
idrar yolundan geçerek mesaneye kolaylıkla
ulaşabilir. Yada tam tersi çok fazla
temizlik (hijyen içerikli solusyonların
kullanılması) normal florayı bozacağı
için idrar yolu enfeksiyonuna sebep
olabilir. Cinsel birleşmede sorun
tarafların floralarının birbirine
geçmesi yada hastalıklı tarafın diğerine
bulaştırması sonucunda enfeksiyon
gelişmesidir. Özellikle yeni evli
çiftlerde balayı sistit adıyla anılan
durum buna çok iyi bir örnektir. Diğer
taraftan tek gecelik ilişkilerde de
hastalık oluşma riski çok yüksektir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar %50
oranında hiçbir şikayeti vermediği
için tek gecelik ilişkiler her zaman
risklidir.
Sistit şikayetleri
nelerdir?
Sık idrar çıkma, devamlı idrar yapma
hissi, idrar yapamama yada damla,
damla idrar yapma, idrardan kan gelmesi,
idrar yaparken yanma veya acı hissi,
aniden sıkışma gibi belirtiler en
sık görülen şikayetlerdir.
Kronik sistit
nedir?
Son bir yıl içinde 6 ayda ikiden fazla,
1 yıl içinde üçten fazla idrar yolu
enfeksiyonu olmak kronik sistit olrak
tanımlar. Daha doğrusu yukarda bahsettiğimizi
nedenlerin tekrar etmesi veya bazı
hastalıklar sonucu (taş hastalığı
gibi) tekrarlayan enfeksiyonların
oluşmasıdır.
Burada yeri gelmişken çok önemli bir
noktaya değinmek istiyorum. Her idrar
şikayeti enfeksiyon anlamına gelmez.
Enfeksiyon için tanı konması gerekir.
Bir sistit atağı geçirdim demek için
4 kriter vardır; şikayet, tanı, tedavi
ve iyileşmenin kanıtı. Bazı hastalar
"ben çok sık sistit oluyorum"'
"yıllardır aynı şikayetlerim
var" diyebilir. Bu hastaların
çoğu incelendiğinde bu 4 kriterde
eksiklikler olduğu gözlenir. Örneğin
idrarda yanması olan hastanın hiç
tetkik yaptırmadan yada doktora gitmeden
tavsiye üzerine (arkadaş ,babaanne,
yan komşu vs) ilaç kullanması gibi.
Tedaviye başlamadan
önce;
Tedavi yöntemlerine geçmeden önce
mutlaka enfeksiyon için altta yatan
bir hastalık var mı diye araştırılmalıdır.
Bu anlamda en basitinden idrar yolları
ultrasonu ile başlamak gerekir. Ultrason
bize anatomik bozuklukları , taş varlığını
gösterebilir. Sistoskopi (kamera ile
mesaneye incelemek) mesaneyi değerlendirmek
için çok sık yapılan tetkiklerden
biridir.
Kronik sistitli
hastalar nasıl tedavi edilir?
- Akut
dönemde uygun antibiyotik kullanımı.
- Vajinal
akıntısı olan hastaların mutlak
suretle kadın hastalıkları uzmanı
ile görüşüp tedavisinin başlanması.Aksi
halde enfeksiyon kaynağı ortadan
kaldırılmadan kronik sistit tablosu
geçmeyecektir.
- Su
tüketiminin artırılması ( günde
en az 8-10 bardak)
- İdrarın
asidik özelliğinin artırılması.
- Proflaktik
( önleyici ) antibiyotiklerin
uzun süre kullanılması.
- Cinsel
ilişki sonrası antibiyotik kullanılması
- Vajendeki
laktobasillerin sayısını artırmak.
- En
sık sistit sebebi olan 'E.coli'
mikrobunun immüno-aktif formunun
kullanılması.
- Özel
hazırlanmış solüsyonların şikayetleri
azaltmak amacıyla mesane içine
verilmesi.
- Çiftlerin
eş zamanlı tedavi alması da çok
önemlidir.
249
77 00 'ı arayarak randevu alabilir
ve ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.
|